نمىاندازيم كه مثلًا چاهى حفر كنيد تا آب پيدا شود ؛ بلكه تيمّم كنيد . مطابق اين احتمال ، آيهء شريفه به اين بحث ارتباط پيدا مىكند ؛ چه آن كه در مورد تيمّم دو جهت نفى و اثبات وجود دارد ؛ جهت نفى آن عبارت است از نفى الوضوء و الغسل كه از « مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مّنْ حَرَجٍ » استفاده مىشود ؛ و جهت اثباتى آن خود تيمّم است كه با « وَلكِن يُرِيدُ لِيُطَهّرَكُمْ » بيان مىشود ؛ به اين معنا كه خداوند خاك را نيز به عنوان يكى از مصاديق طهور قرار داده است . بنابراين ، اصل طهارت براى نماز لازم است ؛ و اين طهارت اوّلًا و بالذات بايد وضو يا غسل باشد ، اما در صورتى كه طهارت با آب ، حرجى و مشكل باشد ، اتمام نعمت - كه همان طهارت مىباشد - به اين است كه با خاكى پاك ، عمل تطهير انجام شود . مؤيّد اوّل اين نظر ، موضوع اقربيّت است ؛ به اين معنا كه در قضايا لازم است قيد به اقرب باز گردانده شود و « الأقرب يمنع الأبعد » . در اينجا نيز اقربيّت اقتضا مىكند كه قيد حرجى بودن به تيمّم برگردانده شود نه به تمام آيه . مؤيّد دوّم نيز اين است كه در آيهء شريفه زمانى كه مسأله غسل مطرح مىشود ، مىفرمايد : « وَإِن كُنتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُواْ » يعنى امر به طهارت مىكند ؛ حال ، اگر گفته شود كه ذيل آيهء شريفه به مجموع مربوط مىباشد ، لازمه‌اش آن است كه « يُرِيدُ لِيُطَهّرَكُمْ » دوباره تكرار شده باشد و تكرار نيز مخلّ به فصاحت بوده و با فصاحت قرآن سازگارى ندارد . بيان امام خمينى قدس سره مرحوم امام خمينى قدس سره نيز در عباراتشان تصريح مىكنند آيهء شريفه در معناى دوّم ظهور دارد و « مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مّنْ حَرَجٍ » مربوط به « وَإِن كُنتُم مَّرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ » مىباشد و آيهء شريفه ظهور عرفى دارد كه به تيمّم مربوط است . ايشان بيان مىكنند : « أنّ التذييل بقوله « مَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مّنْ حَرَجٍ » - الظاهر عرفاً في كونه مربوطاً بالتيمّم في حال المرض والسفر ، وأنّ الأمر